"ज्ञान विज्ञान आणि सुसंस्कार यासाठी शिक्षण प्रसार " शिक्षणमहर्षि प. पू . डॉ.बापूजी साळुंखे .

Thursday, 21 October 2021

october 2021

 

 शाळेचे नाव-सरदार रघुनाथराव ढवळे हायस्कूल,केंदूर

इयत्ता- नववी

 उपक्रमाचे नाव- सिरीज माळ बनविणे

 थोडक्यात माहिती-इयत्ता नववीच्या विद्यार्थ्यांच्या वर्गावर सिरीज माळ बनविणे या विषयावर लेक्चर झाले. यामध्ये सर्वप्रथम विद्यार्थ्यांना सिरीज कनेक्शन बद्दल संपूर्ण माहिती दिली, ते कसे करतात हे सांगितले. त्यानंतर विद्यार्थ्यांना सिरीज कनेक्शन करून लाईटिंग माळ कशी बनवायची हे सांगितले, विद्यार्थ्यांना कनेक्शन करून दाखविले. सिरीज माळ बनवताना कॅप, होल्डर, वायर ,एलईडी बल्ब, पावर किट, याचा वापर कसा करतात हेही विद्यार्थ्यांना समजले. सिरीज माळ बनवण्यासाठी एका माळी साठी सुमारे 175 रुपये इतका खर्च आला. विद्यार्थ्यांना सिरीज कनेक्शन बद्दल सर्व कन्सेप्ट क्लियर झाल्याने त्यांनी खूप छान सिरीज माळ बनविली,आणि लेक्चर संपले.








प्रात्यक्षिकाचे नाव - समोसे बनविणे.

थोडक्यात माहिती - अण्णा पदार्थ बनविण्याच्या प्रक्रियेमध्ये तळणे ही प्रक्रिया अभ्यासताना समोसे बनविण्यात आले. त्यासाठी बटाटे, वाटाणा, मैदा, आले, लसूण, गरम मसाला, हिरवी मिरची, मीठ, तेल, ओवा, कोथिंबीर, हळद, इत्यादी साहित्य वापरण्यात आले

कृती - प्रथम बटाटे उकडून घेतले. नंतर गॅसवर कढई ठेवून त्यामध्ये दोन चमचे तेल टाकून त्यामध्ये जेरी, आलं-लसूण पेस्ट बारीक केलेली हिरवी मिरची टाकली. तसेच ओले वाटाणे टाकून हे सर्व टाकून घेतले. नंतर त्यामध्ये हळद, मीठ टाकले बटाटा कुस्करून टाकला बारीक चिरलेली कोथिबीर, गरम मसाला टाकून व्यवस्थित मिक्स करून घेतले. मैद्यामध्ये तुपाचे मोहन टाकून तसेच ओवा मीठ टाकून व्यवस्थित पीठ भिजवून घेतले. नंतर छोटे गोळे करून लाटून त्याचा शंकुचा आकार करून त्यामध्ये बटाट्याचे सारण भरून खालची बाजू दाबून घेतली समोसे तळून घेतले.

 





शाळेचे नाव सरदार रघुनाथराव ढवळे हायस्कूल केंदुर 

उपक्रमाचे नाव : बेंच दुरुस्ती करणे.

इयत्ता :आठवी

साहित्य :- मेजरींग, हथोडी, वेल्डिंग गॉगल, मार्कर, स्क्रू हॅन्ड ग्लोज 

थोडक्यात माहिती :कोणत्या प्रकारची स्कूल शाळेतील मुलांना माहिती देऊन कोण कोणत्या प्रकारचे स्क्रू कसे फिटिंग दीलींग करून घ्यायचे माहिती दिली तुटलेला बॅन दुरुस्ती वेल्डिंग केले मुलांनी सहा एम एम चे ड्रिलिंग फळी वरती करून फिटिंग केले .तुटलेले पाय वेल्डिंग केले 3:15 या साइज वापरला योग्य मापात फळी कटिंग केले व्यवस्थित रित्या बेंच रिपेरिंग केल्या.अशाप्रकारे बेंजो दुरुस्ती केली. लोकोपयोगी सेवेचे नाव शाळेतील बेंच दुरुस्ती करणे खर्च 100 रुपये नफा 50 रुपये झाला .




इयत्ता दहावी.

उपक्रमा काचे नाव. भिंतीवरती खड्डे करणे.

साहित्य. मेजरींग टेप. छणी.हातोडी लाईन दोरी. इत्यादी

थोडक्यात माहिती.प्रथम मुलांना माहिती देऊन भिंतीवरती कॉल पाडण्यासाठी लागणारे साहित्य त्यांनी हातोडी पोगर ही हत्यारे वापरली प्रथम आम्ही दहा फुटाच्या अंतरावर ती भिंतीवर होल पाडले असे पाच खड्डे सहा इंचाचे तयार केले त्यामुळे भिंतीवरती उभे करण्यासाठी यावरती लोखंडी खांब उभे करून त्यावर ती कापड बांधायचे होते कारण इकडचा पक्षी पलीकडे जाऊ नये म्हणून आम्ही ते खड्डे तयार करून दिले. यामधून मुलांचे कौशल्य आणि त्यांची सहानुभूतीपूर्वक त्यांनी काळजी घेतली या हत्याराचा. आय बी टी चा उपक्रम चांगला मुलांच्या लक्षात येतोयामध्ये मुलांना स्वतः काम करण्यास आनंद होतोलोकोपयोगी सेवेचे नाव. भिंतीवरती खड्डे तयार करण्यासाठी

खर्च.50.

नफा.100





प्रात्यक्षिकाचे नाव _ बीज प्रक्रिया करणे विद्यार्थ्यांना आपल्या घरच्या शेतात शाळेचे प्लॉटवर कोणतही पिक घेण्याचे म्हटलं तरी या बियाणांवर वेळोवेळी रासायनिक जैविक पद्धतीने बीजप्रक्रिया करावी लागते बीज प्रक्रिया करत असताना बुरशीनाशक औषध पावडर गुळा चे पाणी  समप्रमाणात वापरावे बीज प्रक्रिया फायदे तोटे विद्यार्थ्यांना स्पष्ट करता येतात उत्पादनामध्ये होणारी वाढ मरण्याचे प्रमाण कमी होते सर्व बाबींचा विचार करून बीज प्रक्रिया चे अशा पद्धतीने बीज प्रक्रिया फायदे विद्यार्थी स्पष्ट करतात अशा पद्धतीने विद्यार्थ्यांनी बीज प्रक्रिया हे प्रात्यक्षिक आपल्या शाळेमध्ये केले सर्वांनी त्यामध्ये सहभाग घेतला आनंद व्यक्त केला










septmber2021

 शाळेचे नावसरदार रघुनाथराव ढवळे हायस्कूल केंदुर

 ऊर्जा  पर्यावरण

इयत्ता- नववी

 विभागाचे नाव- ऊर्जा पर्यावरण

उपक्रमाचे नाव- बोर्ड वायरिंग करणे 

थोडक्यात माहिती-इयत्ता नववीच्या विद्यार्थ्यांच्या वर्गावर बोर्ड वायरिंग करणे या विषयावर लेक्चर झाले. यामध्ये सर्व प्रथम विद्यार्थ्यांना बोर्ड वायरिंग म्हणजे काय? ती  कशी करायची याबद्दल माहिती सांगितली. बोर्ड वायरिंग करताना सांकेतिक चिन्हांचा कसा वापर होतो ,तो कसा करावा, याबद्दल माहिती विद्यार्थ्यांना मिळाली. विद्यार्थ्यांना बोर्डवायरिंग ची कृती सांगून त्यांच्याकडून वायरिंग करून घेतली. त्यानंतर विद्यार्थी मंडला कृती तयार करायला शिकले. यामध्ये विद्यार्थ्यांना बोर्ड वायरिंग बद्दल संपूर्ण ज्ञान मिळाले . यामध्ये विद्यार्थ्यांना एकूण खर्च 150 रुपये आला.त्यानंतर विद्यार्थ्यांच्या शंकांचे निरसन झाले.





इयत्ता- दहावी

 विभागाचे नाव -ऊर्जा पर्यावरण

उपक्रमाचे नाव-पर्जन्य  पर्जन्यमापक

 थोडक्यात माहिती-इयत्ता दहावीच्या विद्यार्थ्यांच्या वर्गावर पर्जन्य पर्जन्यमापक या विषयावर सेशन झाले. यामध्ये विद्यार्थ्यांना पाऊस (पर्जन्य )कसा पडतो? हे सांगून पर्जन्यमापक म्हणजे काय? पर्जन्यमापकाचा उपयोग ,पर्जन्य मोजण्याचे एकक, हे सर्व सांगितले. पर्जन्यमापक बनविण्याची पद्धत तसेच त्यासाठी लागणारे साहित्य सांगून विद्यार्थ्यांना पर्जन्यमापक बनविण्याची कृती देखील सांगितली. त्यानंतर विद्यार्थ्यांना काढून सर्व साहित्यांचा वापर करून पर्जन्यमापक बनवून घेतले. पर्जन्यमापक च्या सहाय्याने विद्यार्थी पर्जन्याची नोंदणी करण्यास शिकले. तसेच यातून विद्यार्थी मिळालेल्या माहितीतून माहितीचे वर्गीकरण करण्यासही शिकले . त्यानंतर विद्यार्थ्यांच्या शंकांचे निरसन झाले.





अभियांत्रिकी 

इयत्ता- दहावी

उपक्रमाचे नाव-आयबी बोर्ड साठी स्टॅन्ड तयार करणे.

साहित्य- मेजरींग टेप ,राईट अँगल, मार्कर , रॉंड,

साधन -कटिंग मशीन ,वेल्डिंग मशीन ,ड्रिल मशीन इत्यादी.

थोडक्यात माहिती-प्रथम माहितीचा परिचय मुलांना करून दिला . अभियांत्रिकी  विभागामध्ये स्क्रॅप असलेल्या मटरेल ची यादी पडताळणी केली. स्टॅन्ड बनविण्यासाठी कोणत्या प्रकारचे मटेरियल वापरणे आहे ते समजावून सांगितले. प्रथम एम .एस ट्यूब घेऊन त्या बोर्ड नुसार मापे कटिंग केले .दोन फुटाचे दोन कटिंग केले, तीन फुटाचे दोन कटिंग केले, पाच फुटाचे एक नग कटिंग करून चार कोपरे वेल्डिंग केले, त्याचा डायगुना काढला  अशा पद्धतीने स्टॅन्ड तयार केले .त्यानंतर विद्यार्थ्यांच्या शंकांचे निरसन करण्यात आले.




गृह आरोग्य

 प्रात्यक्षिकाचे नाव - ओल्या नारळच्या वड्या

इयत्तादहावी

थोडक्यात माहिती - अन्न पदार्थ बनविण्याच्या प्रक्रियेमध्ये पाकाचे प्रकार अभ्यासताना ओल्या नारळाच्या वड्या बनविण्यात आल्या. त्यासाठी नारळ, साखर, विलायची, तूप, बदाम, . साहित्य वापरण्यात आले.

कृती - प्रथम खोबरे किसून घेतले. त्यानंतर मेजर कपने साखर खोबरे मोजून घेतले गॅसवर कढईमध्ये साखर खोबरे व्यवस्थित मिक्स होईपर्यंत सुके होईपर्यंत चमच्याने हलवत राहावेे. त्यामध्ये विलायची पावडर टाकावी नंतर एका ताटाला तूप लावून घ्यावे. त्यामध्ये हे मिश्रण ओतावे व्यवस्थित पसरून घ्यावे. त्याच्यावरून बदामाचे काप टाकावे थंड होण्याअगोदर वड्या पाडून घ्याव्यात. अशा प्रकारे साखरेऐवजी गूळ वापरून सुद्धा वड्या करता येतात.



 


प्रात्यक्षिकाचे नाव _ शाळेसाठी गार्डन तयार करणे ठिबक जोडणी करणे आपल्या शाळेतील गार्डन तयार करून त्यावर माती टाकून शोची झाडे लागवड करणे त्याला ठिबक जोडणी करून पाणी देणे हे प्रात्यक्षिक विद्यार्थ्यांनी केले शाळेमध्ये विद्यार्थ्यांनी विटा लावून घेतल्या त्यामध्ये माती टाकली शोची झाडे लागवड करून ठिबक पद्धतीने पाणी सोडण्यात आले अशा पद्धतीने विद्यार्थ्यांनी शाळेमध्ये गार्डन साठी झाडे तयार करून माती टाकून ठिबक सिंचन करून जोडणी केली अशा पद्धतीने सर्व विद्यार्थ्यांनी सहभाग घेतला प्रात्यक्षिक करताना विद्यार्थ्यांना खूप आवड निर्माण झाली





                                                                  अभियांत्रिकी विभाग.                                                      ...